Historie

Haarlemmerolie

Het flesje waarin de Haarlemmerolie zat

 

Eén van de voor mij leukste flesjes die ik vond op het veldje waar ik al meerdere attributen vond, is wel een leeg flesje van Haarlemmerolie.
Het is klein en smal, maar ziet er nog mooi uit. Waarschijnlijk stamt het ook uit de periode rond 1900.
Haarlemmerolie is een middel dat zijn oorsprong heeft uit de zeventiende eeuw (1696). Het wordt al eeuwenlang aangeprezen omdat het tegen alle kwalen zou helpen. Een wondermiddel dus.

De samensteller van Haarlemmerolie was de schoolmeester Claes Tilly. Het zat toen ook al in een klein flesje en kon worden gedronken of op de huid gesmeerd. Het is nog steeds verkrijgbaar als capsules, in een flesje en als zalf. De samenstelling is al eeuwen geheim, maar bestaat in ieder geval uit terpentijnolie, kruiden en zwavel. Het middel, ook wel medicamentum gratia probatum genoemd, werd door zeevaarders en zendelingen meegenomen op hun reizen. Haarlemmerolie en daarmee de stad Haarlem werd zo bekend over de hele wereld.

Haarlemmerolie was een markt waar veel geld in omging.
Omdat het zo bekend was, werd het veel nagemaakt. Het etiket op de flesjes was het strijdtoneel: Voorafgaand aan een regel met vreemde tekens stond: ‘En op dat niemand bedrogen wordt teekent hij zijn brief aldus’.
De tekens werden in 2003 ontcijferd door de Archeologische Werkgroep Haarlem. Er stond ‘Inv. Meester C.T.’ ofwel uitgevonden door meester Claes Tilly. Omdat de makers van de nep-flesjes wel de regel ‘En opdat niemand bedrogen… aldus’ op hun etiket overnamen, maar niet de ondertekening in de rare tekens, was het altijd duidelijk wat echt was en wat nep.

Nadat Claes Tilly in 1734 was overleden, werd de productie van de Haarlemmerolie door zijn erfgenamen voortgezet. In 1764 werd Claes de Koning Tilly de nieuwe eigenaar. Het bedrijf C. de Koning Tilly Oprechte Haarlemmerolie-fabriek is nog steeds in Haarlem gevestigd.

Niet iedereen was of is overtuigd van de heilzame werking van het middel. Tilly werd al in 1719 aangezegd de verkoop te stoppen omdat het product niet voldeed aan de in 1718 aangenomen keur dat het vak apotheker reglementeerde. De producenten van Haarlemmerolie waren en zijn tot op de dag van vandaag echter overtuigd van de geneeskracht van hun middel.

Bron: Wikipedia

Please follow and like us:

Laat een antwoord achter

Het e-mailadres wordt niet gepubliceerd. Vereiste velden zijn gemarkeerd met *

Deze website gebruikt Akismet om spam te verminderen. Bekijk hoe je reactie-gegevens worden verwerkt.