Vrouwelijke peacebuilders uit hele wereld komen samen in Vredespaleis
Vrouwelijke peacebuilders uit hele wereld komen samen in Vredespaleis in Den Haag
“Vrouwen hebben hun vinger aan de pols van hun gemeenschap. Daarom hebben vrouwelijke peacebuilders de oplossing.”
Meer dan 65 vrouwelijke vredesopbouwers uit conflictgebieden over de hele wereld komen deze maand samen in het Vredespaleis in Den Haag. Ze doen dat op 30 september tijdens het ‘Women, Peace and Security Forum: Security Reimagined’, dat georganiseerd wordt door het International Civil Society Action Network (ICAN). Het unieke evenement brengt de expertise van ‘women peacebuilders’ bijeen die wapenstilstanden hebben onderhandeld, rekrutering door extremistische groepen hebben voorkomen en maatschappelijke relaties na gewelddadigheden weer hebben opgebouwd. Van de locoburgemeester van Bethlehem die les geeft in vredige methodes voor conflictoplossing in het door oorlog verwoeste Palestina, tot de gevluchte moeder die de vrouwenbeweging in bezet Oost-Oekraïne leidt. Het doel is om effectieve vredesprocessen weer op de wereldwijde politieke agenda te zetten in een tijd die gekenmerkt wordt door bewapening en oorlog. “Dit is geen conferentie over vrouwen, dit is een gesprek over veiligheid dat wordt geleid door vrouwen”, stelt ICAN-oprichter Sanam Naraghi Anderlini.
In een tijd waarin overheden $2.7 biljoen aan militarisering uitgaven vorig jaar, richt het ‘Women, Peace and Security Forum’ zich op een fundamentele vraag: als de wereld meer geld dan ooit uitgeeft aan militaire veiligheid, waarom is de wereld dan zoveel minder veilig geworden en voelen mensen zich ook minder veilig? De meer dan 65 vrouwelijke vredesopbouwers uit conflictgebieden over de hele wereld die bijeenkomen voor het forum in Den Haag werken allemaal dagelijks om conflicten te voorkomen of deze op te lossen. Ze zijn allemaal leden van de Women’s Alliance for Security Leadership (WASL), een collectief van prominente vrouwelijke vredesopbouwers dat werd opgericht en wordt gecoördineerd door het International Civil Society Action Network (ICAN). Het ‘Women, Peace and Security Forum’ is een vierdaags evenement dat van 29 september tot en met 2 oktober plaatsvindt in Den Haag, waarvan op 30 september de bijeenkomst in het Vredespaleis is.
Een van de vrouwelijke vredesopbouwers die naar Den Haag komt is Lucy Talgieh, tot voorkort de locoburgemeester van Bethlehem in het door oorlog verscheurde Palestina. “We proberen meer vrouwen als bemiddelaars in te zetten in dit conflict”, legt ze uit. “Vrouwen zijn meer rationeel als het om vredesopbouw gaat. Ik geloof daarom dat vrouwen de wereld kunnen veranderen, het moet wel. Verandering moet vanuit vrouwen komen en door vrouwen worden uitgevoerd”.
Vrouwen voelen onveiligheid eerder aan
ICAN werkt al 20 jaar met vrouwelijke vredesopbouwers die dagelijks leven en werken in de meest ingewikkelde conflictgebieden ter wereld. De reden dat de organisatie specifiek met vrouwelijke vredesopbouwers werkt, is omdat vrouwen in veel gemeenschappen en maatschappijen een centrale rol spelen. “Omdat vrouwen zo diep zijn ingebed in hun gemeenschappen, zijn ze vaak in staat grenzen over te gaan die anderen niet over kunnen”, legt Naraghi Anderlini uit. “Ze praten met families, religieuze leiders, jongeren, politie, gewapende partijen, lokale overheden en andere gemeenschappen. Door hun traditionele en culturele rol weten ze mannen en vrouwen te bereiken. Zo kunnen ze een stem voor hun gemeenschap zijn. Dat maakt vrouwen buitengewoon goede sensoren voor onveiligheid, maar ook buitengewoon goede conflictoplossers.”
Militaire verdediging combineren met vredesopbouw
In een wereld die steeds onzekerder wordt, herzien overheden hun nationale defensie, buitenlandbeleid en ontwikkelingsdoelen. Het doel van het forum is om te verkennen hoe de veiligheid van de wereld kan worden versterkt door nationale militaire defensie te combineren met een grotere investering in conflictpreventie, diplomatie, vredesopbouw die lokaal in conflictgebieden geleid wordt en het leiderschap van de mensen die het dichtste bij het conflict staan. Daarom wil ICAN met het forum de afstand overbruggen tussen beleidsmakers en de vrouwelijke vredesopbouwers die waardevolle ervaringen uit conflictgebieden over de hele wereld hebben en weten wat werkt om conflicten te voorkomen of oplossen. “Beleidskeuzes zonder de kennis van mensen die het conflict van dichtbij meemaken kan misleidend zijn. Lokale kennis van het conflict zonder toegang tot besluitvormingsprocessen kan gemarginaliseerd blijven”, legt Naraghi Anderlini uit. Het forum is dan ook geen idealistische pacifistische bijeenkomst, maar een concrete samenkomt van de mensen die het dichtste bij de conflicten staan en beleidsmakers die het doel hebben om de wereld veiliger te maken. “Vrede is niet naïef. Nalaten om in vrede te investeren, dat is naïef”, stelt Naraghi Anderlini. “Je brengt met bommen geen sociale cohesie terug en verdere bewapening zorgt niet voor wederzijds vertrouwen”.
Over het International Civil Society Action Network (ICAN)
ICAN werd exact 20 jaar geleden opgericht door de Brits-Iraanse vredesstrateeg Sanam Naraghi Anderlini, MBE. Als maatschappelijk leider en vertegenwoordiger was ze een van de schrijvers van VN Veiligheidsraad Resolutie 1325 over vrouwen, vrede en veiligheid. Op basis van jarenlange ervaring richtte ze ICAN op, met het doel om inclusieve en duurzame vredesprocessen te bevorderen, met een speciale aandacht voor de belangrijke rol die vrouwelijke vredesopbouwers spelen. ICAN werkt in alle lagen van het ecosysteem dat zich met vrede bezig houdt, door politieke debatten te voeden met kennis over het bemiddelen van conflicten, extremisme, bescherming, financiering en vredesopbouw. ICAN is de oprichter en coördinator van de Women’s Alliance for Security Leadership (WASL) die onafhankelijke door vrouwen geleide organisaties die zich bezig houden met vredesopbouw met elkaar te verbindt. Meer informatie over ICAN is te vinden op www.icanpeacework.org.
Over het ICAN’s 2026 Women, Peace and Security Forum
ICAN’s Women, Peace and Security Forum vindt plaats in Den Haag van 29 september tot en met 2 oktober. Op 30 september is het forum in het Vredespaleis, waarin het Internationaal Gerechtshof van de Verenigde Naties (VN) gevestigd is. Het evenement wordt in het Vredespaleis in Den Haag gehouden ter ere van het 80-jarig bestaan van het Internationaal Gerechtshof en wordt georganiseerd in samenwerking met het Ministerie van Buitenlandse Zaken, de Gemeente Den Haag en de organisatie WO=MEN. Recht, juridische verantwoording en de rechtstaat zijn daarom ook belangrijke onderwerpen die tijdens het forum zullen worden besproken. Het overkoepelende thema van het forum is ‘Security Reimagined’, dat het doel heeft om een krachtig alternatief te bieden voor de manier waarop op dit moment in de wereld over veiligheid gesproken wordt. Het forum wordt geleid door vrouwen, waarbij hun ervaring als vrouwelijke vredesopbouwers in conflictgebieden centraal staat. In tegenstelling tot een traditioneel congres over veiligheid, nemen niet de politieke elite maar maatschappelijke organisaties het voortouw tijdens het forum. Het is de 11e editie van het Women, Peace and Security Forum en de eerste keer dat het forum binnen de Europese Unie (EU) gehouden wordt. Meer informatie over het forum: Security Reimagined: ICAN’s 2026 Women, Peace, and Security (WPS) Forum – International Civil Society Action Network (ICAN)
Maya Yamout leidt de organisatie Rescue Me, waarmee ze gevangenissen in Libanon bezoekt om de motivaties en het gedrag te begrijpen van mensen die veroordeeld zijn voor gewelddadig extremisme. Ze doet dit samen met haar zus Nancy en staan in Libanon bekend als de ‘Kamikaze Sisters’. Door de beweegredenen van gewelddadige extremisten te leren begrijpen, weten ze deze mensen alternatieven in het leven te bieden. “We moeten vertrouwen opbouwen”, legt ze uit. “We proberen hen te distantiëren van de misdaad die ze begaan hebben, om te voorkomen dat ze bij vrijlating zich weer met gewelddadige activiteiten bezig gaan houden”.
Nina Potarska coördineert en steunt vrouwenbewegingen in bezet oostelijk Oekraïne, die proberen het sociale zorgsysteem in de maatschappij in stand te houden terwijl de oorlog voortraast. “Het zijn de vrouwen die zorg verlenen in Oekraïne. Het is niet ineens vrede als er een wapenstilstand getekend wordt. Daarvoor heb je een vredesinfrastructuur nodig met een gemeenschap die zorg draagt en dat is waarom we daar nu al aan moeten werken terwijl de oorlog door blijft gaan. De maatschappij verwacht acties van vrouwen. Als moeders en als vrouwen. We weten hoe we moeten overleven en een gemeenschap samen moeten houden. Dat is de lijm die de maatschappij bijeen houdt.”
