Democratie bestaat al langer dan menigeen denkt
Onbekend stukje democratische geschiedenis strijkt neer aan de Hofvijver.
Op zaterdag 12 september 2026 wordt tijdens het Prinsjesfestival het verhaal ‘De Rode Vlinder – Het geheim van Johannes & Nederland’ gelanceerd.
Op een toplocatie tussen de eeuwenoude bomen van het Schelpenpad, recht tegenover het Torentje aan de Hofvijver, komt deze verborgen geschiedenis tot leven.
Centraal staat verzetsheld Johannes Conradus de Kock – een man die volgens historisch onderzoek een cruciale rol speelde in het ontstaan van de Nederlandse democratie.
Terwijl de meeste Nederlanders denken dat onze democratie pas in 1848 begon met Thorbecke, ligt de historische oorsprong al in 1787. Op 6 januari van dat jaar werd in het vestingstadje Heusden het eerste zaadje geplant van wat later zou uitgroeien tot onze nationale vrijheid en democratie – onder leiding van advocaat en publicist Johannes Conradus de Kock. De Kock streed zijn hele leven voor persvrijheid en de vrijheid van meningsuiting. Na de inval van het Pruisische leger vluchtte hij naar Frankrijk, waar hij midden in de Franse Revolutie belandde. Op 24 maart 1794 verloor hij in Parijs als enige Nederlander zijn hoofd onder de guillotine – op slechts 38-jarige leeftijd.
Wetenschappelijk onderbouwd, beeldend verteld
Het verhaal is onderbouwd door onderzoek van bijzonder hoogleraar prof. dr. Joost Rosendaal (Radboud Universiteit) en toegankelijk gemaakt door publiekshistorica Tonny van de Wiel. Met de door Bob Leenders gemaakte humoristische cartoons, gebaseerd op originele schilderijen en achttiende-eeuwse spotprenten, wordt de geschiedenis voor jong en oud tot leven gebracht.
Bezoekers aan de Hofvijver kunnen op 12 september:
• de indrukwekkende posterreeks vol cartoons bekijken;
• het bijbehorende memoryspel spelen (zowel de XL-versie als de pocketversie);
• het rijk geïllustreerde cartoonboekje inzien;
• met een historische ganzenveer een moderne ‘Akte van Verbintenis’ ondertekenen, die later ceremonieel wordt overhandigd aan hoogwaardigheidsbekleders.
“De Kock zou helemaal niet onbekend mogen zijn”, stelt auteur en publiekshistorica Tonny van de Wiel. “Dit is het best bewaarde geheim van Nederland. Iedereen kent
Quatorze Juillet en de Fourth of July, maar bijna niemand weet dat Nederland wereldwijd nummer twee was in de strijd voor vrijheid. Dat verdient een podium — juist
nu democratische waarden zoals vrijheid van pers en meningsuiting weer onder druk staan.”
Praktische informatie
Wat: Lancering ‘De Rode Vlinder – Het geheim van Johannes & Nederland’
Wanneer: Zaterdag 12 september 2026, 11:30-17:00 uur (onderdeel van het Prinsjesfestival)
Waar: Het Schelpenpad, Hofvijver, Den Haag (tegenover het Torentje)
Toegang: Gratis
Meer info: www.vrijheid-democratie.nl en www.prinsjesfestival.nl
