BIRDS – Curated by The Goldfinch & Simon Schama
BIRDS
Nee, geen film van Alfred Hitchkock, al had dit best onderdeel kunnen zijn geweest van deze tentoonstelling.
Het is de titel van een prachtige nieuwe tentoonstelling van het Mauritshuis.
Nu ja, het belangrijkste woord als je de tentoonstelling wilt uitleggen, want hij heet: BIRDS – Curated by The Goldfinch & Simon Schama.
Een enorm indrukwekkende nieuwe tentoonstelling in het mooie museum. Vanaf morgen kan je hem zien.
Iedereen kent natuurlijk het Puttertje, het mooie werk van Carel Fabritius uit 1654 dat prominent in het museum hangt.
Maar er zijn zo veel afbeeldingen van vogels in kunstwerken – dus niet alleen in een schilderij- over de hele wereld over alle tijden dat de mens leeft.
We kunnen ons geen leven zonder vogels voorstellen. Ze zijn een symbool van vrijheid, schoonheid en liefde. Maar vogels zijn ook huisdieren, voedsel of jachttrofee.
In de tentoonstelling BIRDS – Curated by The Goldfinch & Simon Schama vragen we ons af hoe het kan dat we vogels zowel bewonderen als opsluiten. En zelfs jaloers op ze zijn, want ja, zij kunnen vliegen wat wij als mensen niet kunnen (denk aan het verhaal van Icarus).
En wat zegt onze band met vogels over hoe we met de natuur omgaan?
In alle facetten hoe wij omgaan met vogels in de loop van de eeuwen (millennia zelfs) is deze tentoonstelling opgesteld die al adembenemend is als je de ruimte binnenkomt.
Want als je de linker kamer kiest, zie je onder andere het schilderij het puttertje, dat van zijn plaats af was.
Loop je iets verder, dan zie je een enorme zwerm spreeuwen op een scherm. Zij raken elkaar nooit. In de vlucht hoeven ze maar (als ik het goed heb onthouden) 7 andere spreeuwen in de gaten te houden om deze indrukwekkende golvende groep te vormen met de prachtige golven. Een wonder om deze dansende dieren op het bankje te volgen.
In het rechter deel liggen en hangen kunstwerken, schilderijen, maskers en ga zo maar door. Allemaal met als thema hoe wij vogels zien en ermee omgaan.
Of hoe wij ze gebruiken (ook als sier).
Ik vond het puur genieten, maar ook soms confronterend.
Zoals de eendagskuikens waar een filmpje van draait.
Maar ook een mooie haute couture jurk van modeontwerper Iris van Herpen, bewegend als de veren van een vogel.
Beelden uit diverse tijden: modern en uit de oudheid.
De hele tentoonstelling geeft weer hoe wij vogels zagen en zien.
De duif bijvoorbeeld wordt in het Christendom gezien als het symbool van de Heilige Geest. Hij heeft namelijk geen galblaas.
Gal wordt gezien als het kwaad (gal spuwen); een duif is dus een vogel zonder kwaad.
Maar ook de dominomus, die “dood moest omdat anders te veel dominosteentjes opnieuw neergelegd moesten worden”.
Vangen was te lastig en het was maar een mus.
Zowel oude kunstwerken als heel moderne: geniet!
Ik quote van de site van het Mauritshuis: Martine Gosselink, directeur van het Mauritshuis, over de samenwerking met kunsthistoricus Simon Schama: “Toen ik Simons’ boek las, werd ik geraakt door de wanhopige cijfers en voorbeelden van waar we als mens en natuur nu staan. Ik vroeg me af: wat als we nu het tij niet keren, wat wordt dan ons toekomstscenario? Ik was vastberaden om als museum een tegengeluid te bieden. Met BIRDS geven we aandacht aan vogels en dragen we bij aan de bewustwording van het belang van biodiversiteit op onze aarde.”
Simon Schama hoopt, dat door de tentoonstelling mensen onder de indruk zijn van de schoonheid en meer gaan letten op hun omgeving.
Hij wacht op de terugkomst het aantal vogels dat er vroeger was. Want er is door uitsterven van dieren -in dit geval vogels- een schrijnende disbalans in de natuur.
Een optimistische laatste noot: wie tussen 1 maart en 7 juni deze tentoonstelling bezoekt krijgt een cadeautje. Namelijk een zakje Puttermix. Met deze biologische bloemzadenmix van de Vogelbescherming maak je ruimte voor meer vogels, bloemen en insecten in je tuin of balkon. Zo kan iedereen de natuur een beetje helpen.
Wanneer te zien?
De tentoonstelling is te zien vanaf morgen, 12 februari – 7 juni 2026.
Entree is (tot 18 jaar gratis) 21 euro. Maar kom je na 16.00 uur kost het 4 euro.
Kijk voor meer informatie hier op hun website.
Kijk ook naar het schitterende boek, geschreven door Simon Schama en Martine Gosselink.
Ik heb het nog niet uit, maar het is lastig me los te maken eruit.
