Met restauratie van De Stier kwam Abbies droom uit
Op dit moment is er iets bijzonders aan de gang in het Maritshuis. Namelijk de restauratie van De Stier.
Nu is het restaureren van een schilderij wel niet zo speciaal, maar wel dat je het hele proces (achter een glazen wand) kan bekijken. Én dat je elke vrijdag kan komen voor een “question and Answer” met de restaurateurs Abbie Vandivere en Jolijn Schilder.
Een aparte kamer is ingericht voor het onderzoek en daarop de restauratie van De Stier.
Donderdag 28 maart was de pers welkom voor informatie en een blik op het gigantische schilderij van Paulus Potter. Wie kent dit schitterende werk niet?
Een werk, dat veel bijzonderheden heeft, kijk hier maar in de beschrijving van de catalogustekst op de site van het Mauritshuis.
Met ook een heel bijzondere geschiedenis zo vertelde Martine Gosselink, directeur van het Mauritshuis.
In het kort schrijf ik een paar voor mij opvallende zaken op.
Geschiedenis De Stier
De stier is een schilderij, dat in eerste instantie veel kleiner was toen Potter het schilderde. Pas toen hij bezig was, vergrootte hij het doek, om een interresanter beeld te creeeren.
Nadat het een aantal jaar in particulier bezit was geweest, werd het in 1749 na het overlijden van Willem Fabricius geveild voor Fl. 630,–
Hierop schonk Jacob Reynst het aan Willem IV en kwam De Stier daarna in het bezit van Willem V. Den Haag dus. In de tegenwoordige Galerie Willem V (naast de Gevangenpoort).
Echter, Napoleon kwam aan de macht in Frankrijk en hij stal diverse schilderijen uit Europese landen, waaronder De Stier.
In heet Louvre (1795 – 1815) bleek het een ware blikvanger te zijn.
Een spijker had helaas het doek beschadigd. Een eerste restauratie vond daarop plaats in het Louvre. Hij werd bedoekt en de lucht werd overschilderd.
De terugkeer van het werk van Potter nadat Napoleon uit beeld was bleek heel lastig, maar in 1815 keerde het tocht terug naar Den Haag.
In 1822 was het één van de schilderijen van het Mauritshuis, dat toen voor het eerst als museum diende.
Voorgaande restauraties
Hierna nam Abbie Vandivere, een van de restaurateurs, het woord.
Toen zij werd aangenomen werd bij het Mauritshuis, wilde zij graag De Stier restaureren. Dit is voor haar een droom die uitkwam, zo vertelde zij.
Ook vertelde zij, over de beschadigingen én over de vervuiling op het schilderij: vroeger was er uiteraard geen CV, maar kolenkachels. Regelmatig werd het schilderij dus “afgewassen”.
In 1931 was de volgende grote restauratie in het Mauritshuis. Een groot steundoek werd geplaatst achter het doek en de voorzijde kreeg een volledige restauratie. Hierbij werd soms voorbijgegaan aan de realiteit zoals Paulus Potter hem zag in zijn werk.
Tijdens WOII werd het doek ondergebracht in de schuilkelders.
In 1945 werd hij tentoongesteld in het Rijksmuseum.
In 1971 volgde weer een complete restauratie.
Restauratie 2024-2025
En dan nu.
Op dit moment wordt onderzoek verricht. Dit duurt tot eind mei 2024.
Daarna zal de daadwerkelijke restauratie plaatsvinden. Deze neemt wel wat langer in beslag, namelijk tot het najaar van 2025.
Diverse methodes worden gebruikt voor het onderzoeksproces. Namelijk Infarood, Rontgen, Microanalyses en diverse fotografie onderzoeken.
Het doel van de restauratie is:
– De Stier behouden voor toekomstige generaties;
– Het schilderij zo ver mogelijk terugbrengen tot Potters oorspronkelijke intenties;
– Kennis delen door behandeling zichtbaar te maken voor museumbezoekers.
En dat laatste doel is dan ook heel interessant voor bezoekers. Want je mag kijken naar de restauratie én vragen stellen.
Natuurlijk dit laatste niet elke dag, want dan zou het niet opschieten. Maar elke vrijdag vanaf 2 uur is er een Question and Answer moment waarbij je kan vragen wat je wilt.
Zo wilde ik weten, of er identieke pigmenten en olien zouden worden gebruikt bij het “overschilderen”. Niet dus. Want zou er olieverf worden gebruikt, zou dat bij een eventuele volgende restauratie lastig verwijderd kunnen worden. Het gaat dus op waterbasis. Wel worden de identieke kleuren gebruikt.
Eens per 2 maanden is er een zogenaamde “Stier zaterdag”. Er is te genieten van diverse activiteiten, zoals schilder je eigen stier. Kijk hier voor meer informatie.
Roof van Europa
Jolijn Schilder vertelt over een volgens mij verbazingwekkend onderzoek naar een verloren gewaand schilderij van Potter. Vanaf 1664 werd deze genoemd in kranten, maar is niet gevonden. Namelijk die van de Roof van Europa.
Wat bleek uit onderzoek en diverse onderzoeken (zoals Infarood) op een kop van een stier van een schilderij uit Dublin?
Het schilderij De Roof van Europa was “verkleind”. De reden is onbekend, maar hij is terecht.
Tijdens de restauratie kan je het zien naast de restaurateurs die bezig zijn.
De National Gallery of Ireland heeft het beschikbaar gesteld, omdat het zoveel kan betekenen voor de restauratie van De Stier.
Zo is er een samenwerking ontstaan tussen het National Gallery of Ireland en het Mauritshuis zo gaf ook Caroline Campbell (directeur van het National Gallery of Ireland) aan.
Potterkijkers
In zaal 2 zal De Stier van Potter door Abbie en Jolijn onderzocht en gerestaureerd worden. Zonder lijst wat een typisch gezicht is.
Achter glas kan je het werk volgen. En vragen stellen: hoe bijzonder!
