Gelijke kansen op de grachten

Debat over Haagse wateren: Gelijke kansen op de grachten en zorgen om waterkwaliteit
Afgelopen donderdag (8 oktober 2026) vond in het stadhuis het commissiedebat Leefomgeving plaats. Een belangrijk en veelzijdig onderwerp stond op de agenda: de kwaliteit én het gebruik van ons Haagse binnenwater.
Als je door onze mooie stad wandelt of vaart, zie je hoe belangrijk het water is voor de sfeer en de leefbaarheid. Maar achter de schermen spelen er grote vragen over wie er mag varen, hoe we omgaan met wrakken én hoe het eigenlijk gesteld is met de kwaliteit van het water waarin we zwemmen en waarvan we leven.

Gelijke kansen voor rondvaartondernemers
Een opvallend punt tijdens de vergadering was de positie van de Haagse rondvaartondernemers. Op dit moment zijn er zo’n 18 verschillende partijen actief in Den Haag. Vanuit de commissie (onder meer door Carlos Martinez van Andel) werd benadrukt dat er voor iedereen gelijke kansen en een eerlijk speelveld moeten zijn.
Momenteel heeft Stichting De Ooievaart namelijk een unieke positie: zij zijn als enigen bevoegd om op specifieke locaties aan te leggen en passagiers te laten in- en uitstappen. Meerdere raadsleden vroegen zich af welke afspraken er nu precies met De Ooievaart liggen en waarom andere ondernemers niet dezelfde rechten krijgen. Dat het stak, bleek wel uit de rondvaartondernemers die inspraken.

Verloedering en de roep om een Havenmeester
Een ander urgent probleem is het ligplaatsbeheer. Er meren steeds meer wrak- en zwerfboten aan in de Haagse grachten. Het bleek zelfs dat wrakken uit andere steden soms naar Den Haag worden gebracht omdat “er hier toch nauwelijks wordt gecontroleerd”. Dit zorgt niet alleen voor verloedering, maar ook voor overlast.
Vanuit de raad werd er daarom op aangedrongen om de functie van havenmeester weer in te voeren. Een havenmeester kent het water, de mensen en de achtergronden en kan direct handhaven. Wethouder Broeders gaf aan te onderzoeken wat de toegevoegde waarde van een havenmeester kan zijn en kijkt naar het scherper stellen van de regels rondom scheepswrakken.

Droom van een open grachtengordel
Gelukkig was er ook ruimte voor mooie ambities. Het heropenen van gedempte grachten – zoals prachtig is gelukt bij het Piet Heinplein – blijft een gekoesterde wens. Ook de Ammunitiehaven werd genoemd als mogelijke locatie. Wethouder Broeders temperde wel de verwachtingen: het terugbrengen van grachten is kostbaar (de prijzen zijn verdubbeld of verdrievoudigd ten opzichte van 2020), maar bij grote gebiedsontwikkelingen wordt steeds gekeken wat er mogelijk is.

Zorgen om PFAS en (zwem)waterkwaliteit
Naast het beheer op het water kwam de waterkwaliteit uitgebreid aan bod:

• PFAS & Kraanwater: Bob van de Mortel en de PvdD uitten grote zorgen over de hoeveelheid PFAS en zware metalen in het water. Er is gewezen op de risico’s van de opeenstapeling van deze stoffen. Wethouder Mahmood gaf aan dat de gemeente zich inzet voor een EU-breed verbod op PFAS en dat de voorlichting primair bij de GGD en het RIVM ligt.

• Zwemwater Madestein: De kwaliteit van het zwemwater laat op diverse plekken te wensen over, met name door blauwalg in Madestein. Er wordt gezocht naar manieren om het water helder te krijgen en de blauwalg effectief te bestrijden.

• Lozingen: Er zijn 22 bedrijfstakken met indirecte lozingen in kaart gebracht. Vervolgonderzoek met extra metingen moet verhelderen wie waarvoor verantwoordelijk is.

Drie belangrijke toezeggingen

Aan het einde van het debat deed het college een drietal toezeggingen aan de raad:

1. Voor het eind van het jaar komt er een procesbrief over de participatienota binnenwateren, waarin ook wordt ingegaan op het delen van het contract met Stichting De Ooievaart.

2. In de nieuwe Nota Binnenwateren wordt de meerwaarde van een havenmeester onderzocht, worden de regels (APV) voor wrakken aangescherpt en worden de opties voor cofinanciering bij het heropenen van grachten bekeken.

3. Er komt verheldering over de rol van de gemeente bij de aanpak van indirecte lozingen, PFAS en het verbeteren van de zwemwaterkwaliteit.

Wordt dus vervolgd op en rond het Haagse water!

Please follow and like us: