Jubileumpublicatie Haagse Kesslerstichting
Gisteren kreeg ik de jubileumpublicatie van de Kesslerstichting (de viering van hun 100 jarig bestaan) door de brievenbus.
Nieuwsgierig pakte ik het boek eruit en begon te lezen.
Een prachtig dik kaft, schitterende foto’s en de geschiedenis vanaf 1912.
Wie denkt dat het boek alleen een verhaal is, kan het beter links laten liggen.
Wie geïnteresseerd is in de geschiedenis van zowel de Kessler Stichting als de mentaliteit van de mensen zowel vroeger als nu krijgt een geweldig beeld.
Niet alleen positieve berichten worden beschreven in dit boek; ook de negatieve aspecten worden belicht, zoals bijvoorbeeld de zoon van Kessler die na de dood van zijn vader bestuurslid werd en zich aansloot bij de NSB. Hij wilde of kon niet voorkomen dat het gebouw van de Kesslerstichting in handen viel van de bezetter. Maar ook de negatieve berichtgevingen ten aanzien van de stichting worden niet overgeslagen.
Het is een ”eerlijk” boek en ik heb het dan ook in één keer uitgelezen.
Zoals ik al schreef, viert de Kessler Stichting dit jaar haar 100-jarig bestaan. In dat kader verscheen op 4 oktober 2012 deze jubileumpublicatie bij uitgeverij De Nieuwe Haagsche. Het boek is geschreven door twee Haagse kunsthistorici (Andréa Kroon en Audrey Wagtberg Hansen die zijn gespecialiseerd in de cultuurgeschiedenis van de periode 1850-1950 en een voorliefde hebben voor ontwikkelingen in de eigen regio) op basis van een boeiende en vaak confronterende speurtocht in het historische archief van de stichting. Zij brachten daarmee een onderbelicht aspect van de sociale geschiedenis van Den Haag in kaart.
De geschiedenis van de Kessler gaat terug tot het begin van de twintigste eeuw, lang vóór de ontwikkeling van het sociale zorgstelsel in Nederland. Rond 1900 waren daklozen en andere hulpbehoevenden aangewezen op de particuliere armenzorg, die meestal politiek of religieus gekleurd was. Veel mensen vielen daardoor buiten de boot. De gemeente had geen opvang. Opvang had destijds het karakter van gedwongen reclassering en heropvoeding, en werd vaak als een straf ervaren.
In 1912 werd in Den Haag op particulier initiatief een ‘Tehuis voor Onbehuisden’ opgericht aan de Steijnlaan. De initiatiefnemers, waaronder gemeenteraadsleden en zakenlui, wilden een opvangfaciliteit creëren waarin mensen van alle gezindten en achtergronden welkom waren.
Door een gift van zakenman D.A.J. Kessler (1855-1939) kon in 1923 nieuwbouw aan De La Reykade (nu: De La Reyweg) worden gerealiseerd. Het gebouw, naar Kessler vernoemd, werd vanwege de moderne inrichting in de media als ‘een paleis voor daklozen’ omschreven. Om bewoners een opleiding en inkomstenbron, en daarmee een weg terug naar zelfstandigheid te bieden, werd de Algemene Haagsche Dienstverrichting (AHD) opgericht. Deze klus- en verhuisservice was jarenlang een begrip in de regio, wat ook ten aanzien van concurrerende maatschappijen scheven gezichten veroorzate; ook toen was concurrentie al fnuikend voor veel bedrijven.
De geschiedenis van de Kessler Stichting is in feite een beknopte maatschappijgeschiedenis. Ze beschrijft de ontwikkeling van het sociale zorgsysteem (van niets, naar diverse bijstandswetten), de (geestelijke) gezondheidszorg en mentaliteitsverschuivingen in de samenleving. In de loop der jaren werden de hulpverlening geprofessionaliseerd en nieuwe vormen van Begeleid Wonen geïntroduceerd. De AHD is opgevolgd door Pakkie Deftig, een keten tweedehands kledingwinkels. Indrukwekkend zijn de individuele verhalen van bewoners, die een dagelijkse strijd met zichzelf leverden om hun zelfstandigheid terug te winnen. Al dateren deze verhalen pas uit een later stadium; in het begin van het bestaan was de aandacht alleen gericht op de bestuursleden en via de media wegens de regelmatig negatieve berichtgeving. Clienten werden niet gefotografeerd en niet geinterviewd, zoals in deze tijd wel gebruikelijk is.
Anno 2012 viert de Kessler Stichting haar 100-jarig jubileum met de opening van een tweede spectaculaire nieuwbouw aan De la Reyweg, een uiterst modern woon- en zorgcentrum. De stichting accepteert haar cliënten hartelijk en onvoorwaardelijk, en biedt hen ondersteuning naar individuele behoefte. Samen wordt gezocht naar mogelijkheden om de leefsituatie te verbeteren en zoveel mogelijk zelfstandigheid te herwinnen. Dit boek biedt een boeiende kennismaking met de stichting, haar medewerkers en bewoners.
Wat ik leuk vond te lezen, was dat de prachtige gevelsteen die prijkte op de voogevel van het ”oude” gebouw nu een plaats heeft in de tuin van de nieuwbouw.
Het jubileumboek van de Kessler Stichting is verschenen bij uitgeverij De Nieuwe Haagsche. Deze uitgeverij, waarvan de geschiedenis teruggaat tot 1918, is gespecialiseerd in boeken over de regio Den Haag. Haar publicatiefonds omvat meer dan 200 titels over Haagse geschiedenis, kunst en cultuur, als ook het leven van gewone en opmerkelijke Hagenaars. Activiteiten van De Nieuwe Haagsche zijn te volgen via Twitter (@NieuweHaagsche) en de website: www.denieuwehaagsche.nl.
Publicatiegegevens
Andréa A. Kroon/Audrey Wagtberg Hansen, Kessler Stichting: 100 jaar thuis in Den Haag. Ontwikkelingen in de opvang en begeleiding van dak- en thuislozen, uitgeverij De Nieuwe Haagsche, Den Haag 2012, 192 pag., geïll., ISBN: 9789491168352, € 21,50.
