Nationale Herdenking 15 augustus 1945 had veel primeurs
Foto: Ilvy Njiokiktjien
De Nationale Herdenking 15 augustus kende dit jaar veel primeurs. Niet eerder waren er zoveel bezoekers naar het veld bij het Indisch Monument gekomen om stil te staan bij het einde van de Tweede Wereldoorlog in voormalig Nederlands-Indië en de slachtoffers van de Japanse bezetting.
De herdenking vond ook dit jaar in de avond plaats. Het thema dit jaar was luisteren, begrijpen, doorgeven. Het aantal bezoekers evenaarde dat van vorig jaar. Zo’n 5000 mensen hadden zich in de avond verzameld op het veld, maar eerder op de dag was er al veel publiek naar het Indisch Monument in Den Haag gekomen.
Om 12 uur ging Bar Bungkus open voor publiek. Het pop-up restaurant op het veld was dit jaar groter dan in voorgaande jaren.
Een primeur was ook het culturele programma in Bar Bungkus dat werd georganiseerd door het jongerennetwerk Jong1508. Bij het programmaonderdeel de generatietafels schoven gasten in de leeftijd van 13 tot 93 aan om verhalen met elkaar te delen. Nu de generatie die de oorlog nog heeft meegemaakt er bijna niet meer is, is het belangrijk dat de derde en vierde generatie de verhalen van hun grootouders vastleggen om ze op hun beurt door te kunnen geven aan volgende generaties. Dat deden Valerie Kopijn, Robbert van Leeuwen en Ruben Spijkers in hun film De laatste stemmen. Maddy Batelaan interviewde voorzitter van de Eerste Kamer Mei Li Vos in het Indisch vragenvuur over haar familie en hun oorlogservaringen.
Voor speaker Tamara Bok was het de eerste keer dat ze de sprekers, artiesten en kransleggers aankondigde.
Begeleid door het Orkest Koninklijke Luchtmacht opende Marlon Pichel met het Indonesische lied Aku jatuh cinta, dat hij altijd zong met zijn Indische opa en vader.
Hoofdspreker Maddy Stolk vertelde hoe intergenerationeel trauma werd doorgegeven in haar familie. Haar ouders maakten de Japanse bezetting eerst als buitenkampers mee en werden daarna toch nog door de Japanners geïnterneerd. Haar moeder sprak daar nooit over, haar vader vertelde ronduit over de oorlog.
De zestienjarige Isabelle Smit stond erbij stil hoe haar oma, destijds nog een jaar jonger dan zij de oorlog moet hebben beleefd en hoe het kon dat haar oma als jong meisje toch zo veel levensvreugde kon overbrengen op anderen.
Talita Angwarmasse wist te ontroeren met het Indische Onze Vader, dat ooit in het kamp werd gezongen door een jong meisje om haar medegevangenen troost te brengen.
Indrukwekkend was het krachtige spoken word-optreden van Amara van der Elst, dat niet alleen bij de aanwezigen op het veld maar ook binnenkwam bij de kijkers thuis.
Minister-president Rob Jetten legde voor het eerst samen met minister van Langdurige Zorg, Jeugd en Sport Mirjam Sterk een krans namens de regering. Voorzitters van de Eerste en Twee Kamer Mei Li Vos en Thom van Campen deden dat namens het parlement.
De Indonesische ambassadeur Jinangkung en zijn collega’s van Australië, Nieuw-Zeeland, de Verenigde Staten en het Verenigd Koninkrijk deden dat tezamen.
Tweehonderd vrijwilligers, ondersteund door 100 militairen, scouts, zeekadetten en studenten van het studentenkorps HSSK hielpen om van deze editie troostrijke ervaring te maken, die door de aanwezigen op het veld werd gedeeld. De mooiste nationale herdenking tot nu toe, zeiden de aanwezigen tijdens de nazit in Bar Bungkus, waar nog tot laat in de avond werd nagepraat.
